Siapa Tinggal di Bawah Daun?

Pernahkah kamu melihat bahagian bawah sehelai daun?

Dari atas, daun mungkin kelihatan hijau dan biasa sahaja. Namun di bahagian bawahnya, ada haiwan kecil yang sedang berehat, makan atau bersembunyi.

Bahagian bawah daun boleh menjadi tempat berteduh daripada cahaya. Sesetengah haiwan juga bersembunyi di situ supaya tidak mudah dilihat oleh burung atau haiwan lain. Namun, tidak semua daun mempunyai penghuni.

Mari kita melihatnya dengan lebih dekat.

Daun Menjadi Tempat Berlindung

Pada waktu pagi, Aina dan Cikgu Salmah pergi ke taman sekolah. Mereka melihat pokok bunga di tepi laluan.

“Cuba lihat bahagian bawah daun ini,” kata cikgu.

Cikgu mengangkat hujung daun dengan perlahan tanpa memetiknya.

Aina ternampak seekor haiwan kecil berwarna hijau.

“Wah! Ada ulat!”

Itu ialah ulat beluncas. Banyak ulat beluncas memakan daun. Ada yang berwarna hijau atau coklat supaya sukar dilihat oleh musuh.

Ulat beluncas ialah anak rama-rama atau rama-rama malam. Apabila cukup membesar, ia melalui peringkat kepompong sebelum menjadi haiwan dewasa.

“Bagaimana ulat itu datang ke sini?” tanya Aina.

“Rama-rama betina boleh bertelur pada daun yang sesuai. Sesetengahnya meletakkan telur di bahagian bawah daun. Apabila menetas, anak ulat dapat mencari makanan berdekatan,” jelas cikgu.

Aina memandang daun itu. Dia tidak nampak telur. Cikgu memberitahu bahawa telur rama-rama boleh menjadi sangat kecil.

Kutu Daun yang Sangat Kecil

Pada daun lain, Aina melihat beberapa titik kecil.

Titik itu bergerak!

“Itu kutu daun,” terang cikgu.

Kutu daun ialah serangga kecil. Ia menggunakan mulut khas untuk menghisap cairan daripada tumbuhan.

Kutu daun sering berkumpul pada bahagian bawah daun atau pucuk muda.

Jika terlalu banyak, tumbuhan boleh menjadi lemah. Tetapi bukan setiap daun yang mempunyai kutu akan rosak teruk.

“Rupanya ada haiwan yang lebih kecil daripada semut!” kata Aina.

Si Kumbang Berbintik

Tiba-tiba, seekor kumbang kecil hinggap berhampiran kutu daun.

Badannya bulat dan mempunyai bintik.

“Apa yang dimakannya?” tanya Aina.

“Banyak jenis kumbang kura-kura makan kutu daun,” jawab cikgu.

Kumbang itu membantu mengurangkan jumlah kutu daun pada tumbuhan.

Aina tersenyum. Haiwan kecil mempunyai peranan dalam alam.

“Jadi, kita tidak boleh terus menganggap semua haiwan kecil itu jahat,” katanya.

Cikgu mengangguk. Setiap haiwan mempunyai cara hidup dan makanannya.

Labah-labah yang Menunggu Mangsa

Di celah dua helai daun, Aina ternampak benang halus.

Seekor labah-labah kecil berada berdekatan.

Sesetengah labah-labah membuat sarang daripada benang sutera untuk menangkap mangsa. Ada pula yang memburu serangga tanpa sarang perangkap.

“Labah-labah juga serangga?” tanya Aina.

“Bukan. Serangga mempunyai enam kaki. Labah-labah mempunyai lapan kaki,” terang cikgu.

Aina cuba mengira kaki labah-labah itu dari jauh.

Daun Gugur Pun Ada Penghuni

Sebelum pulang, mereka melihat daun kering di bawah pokok.

Di kawasan yang lembap, siput kecil dan haiwan lain boleh berlindung di bawah daun gugur.

Daun gugur juga akhirnya mereput dan membantu menyuburkan tanah.

Aina kagum. Daun yang masih melekat pada pokok dan daun yang sudah jatuh boleh menjadi tempat penting kepada haiwan kecil.

“Bolehkah saya bawa mereka pulang?” tanya Aina.

“Lebih baik kita biarkan di tempat asalnya,” jawab cikgu.

Mereka tidak menyentuh haiwan itu. Mereka juga membasuh tangan selepas aktiviti taman.

Dalam perjalanan ke kelas, Aina melukis daun, ulat beluncas dan kumbang kecil di dalam buku notanya. Dia mahu menceritakan penemuan itu kepada kawan-kawan.

Kini Aina tahu satu rahsia.

Di bawah daun, ada dunia kecil yang penuh dengan kehidupan.

Apabila melihat pokok selepas ini, cuba perhatikan dari jarak yang selamat. Mungkin ada sesuatu yang menarik sedang bersembunyi di situ!

Aktiviti Selepas Membaca

Detektif Daun

Dengan bimbingan guru atau ibu bapa, pilih satu tumbuhan yang selamat untuk diperhatikan di taman.

Lihat bahagian atas dan bawah daun tanpa memetiknya. Cuba kenal pasti sama ada terdapat haiwan kecil, telur atau kesan daun dimakan.

Kemudian lukis satu daun bersama haiwan yang kamu lihat. Jika tiada haiwan dijumpai, lukiskan haiwan yang kamu pelajari daripada artikel ini.

Peringatan: Jangan sentuh haiwan, telur atau ulat yang tidak dikenali. Elakkan tumbuhan berduri, kawasan berbahaya dan sarang serangga. Basuh tangan selepas aktiviti.

Lengkapkan ayat berikut:

Saya belajar bahawa di bawah daun terdapat __________.