Dari Telur Menjadi Katak

Pada suatu pagi, Aina terdengar bunyi “Krok! Krok!” dari taman sekolah.

Dia nampak seekor katak hijau di tepi kolam kecil.

“Cikgu, adakah katak lahir terus dengan empat kaki?” tanya Aina.

Cikgu Hana tersenyum.

“Tidak. Banyak katak bermula sebagai telur. Kemudian, bentuk badannya berubah apabila membesar.”

Aina terkejut. Dia mahu mengetahui rahsianya.

Cikgu menunjukkan beberapa kad gambar. Ada gambar telur, haiwan kecil berekor dan katak berkaki.

Aina cuba menyusun gambar tersebut.

“Mari kita lihat urutan yang betul,” kata cikgu.

Bermula dengan Telur

Cikgu menunjukkan gambar telur katak kepada Aina.

Telurnya kecil dan diselaputi bahan seperti jeli. Kebanyakan katak bertelur di dalam air atau tempat yang sangat lembap.

“Kenapa telur ini tidak mempunyai kulit keras seperti telur ayam?” tanya Aina.

“Telur katak mempunyai lapisan lembut yang membantu melindunginya,” jawab cikgu.

Di dalam telur, anak katak sedang berkembang.

Selepas beberapa waktu, telur yang cukup matang akan menetas. Tempohnya berbeza mengikut jenis katak dan keadaan tempatnya.

Berudu Berenang dengan Ekor

“Apa yang keluar daripada telur?” tanya Aina.

“Anak katak yang kita panggil berudu.”

Cikgu menunjukkan gambar berudu. Badannya kecil dan mempunyai ekor panjang. Pada awalnya, berudu belum mempunyai kaki.

“Macam ikan kecil!” kata Aina.

“Rupanya hampir sama, tetapi berudu ialah anak katak, bukan anak ikan.”

Berudu berenang menggunakan ekornya. Kebanyakan berudu bernafas di dalam air menggunakan insang.

Banyak jenis berudu makan alga, iaitu hidupan kecil yang boleh tumbuh di dalam air. Ada juga jenis yang memakan makanan lain.

Berudu membesar sedikit demi sedikit.

“Bolehkah berudu hidup dalam pasu bunga?” tanya Aina.

“Berudu biasa memerlukan air,” jawab cikgu. “Sebab itu kita tidak boleh membawanya keluar dan membiarkannya kering.”

Aina membayangkan betapa berbezanya hidup berudu dengan katak dewasa.

Kaki Mula Tumbuh

Pada suatu hari, Aina melihat gambar berudu yang mempunyai dua kaki kecil.

“Eh, berudu sudah berkaki!”

“Ya. Biasanya kaki belakang tumbuh dahulu,” terang cikgu.

Selepas itu, kaki hadapan pula muncul.

Ekor berudu semakin pendek. Badannya juga berubah.

“Adakah ekor itu tercabut?” soal Aina.

“Tidak. Badan berudu menyerap semula bahagian ekor ketika ia berubah menjadi katak muda.”

Perubahan bentuk ini dinamakan metamorfosis.

Berudu yang sudah mempunyai empat kaki dan ekor semakin pendek dipanggil katak muda.

Paru-parunya berkembang supaya ia boleh bernafas menggunakan udara. Apabila dewasa, katak juga boleh mengambil oksigen melalui kulitnya yang lembap.

Katak Dewasa

Aina melihat gambar terakhir. Katak itu mempunyai empat kaki dan tiada ekor panjang.

“Sekarang ia boleh melompat!” katanya.

Katak dewasa menggunakan kaki belakang yang kuat untuk melompat. Banyak katak dewasa makan serangga dan haiwan kecil lain.

Katak juga menjadi makanan bagi haiwan seperti ular dan burung. Jadi, katak mempunyai peranan penting dalam alam.

“Adakah semua katak membesar dengan cara yang sama?” tanya Aina.

“Tidak semuanya. Tetapi perubahan daripada telur kepada berudu dan kemudian katak ialah kitar hidup yang biasa bagi banyak spesies.”

Cikgu mengingatkan Aina supaya tidak mengambil telur atau berudu dari kolam. Memindahkannya boleh mengganggu habitat dan menyebarkan penyakit.

“Kalau air kolam kotor, adakah berudu selamat?” tanya Aina.

“Air yang tercemar boleh membahayakan telur dan berudu. Sebab itu kita tidak boleh membuang sampah ke dalam kolam atau longkang,” jelas cikgu.

Aina mengangguk. Dia hanya memerhati dari tempat yang selamat.

Kemudian, dia melukis empat gambar dalam buku Sainsnya:

Telur → Berudu → Katak muda → Katak dewasa.

Aina tersenyum.

“Hebat! Katak yang boleh melompat dahulu berenang menggunakan ekor.”

Kini, setiap kali mendengar bunyi “Krok! Krok!”, Aina teringat perjalanan seekor katak daripada telur yang kecil.

Kenali Kitar Hidup Katak

1. Telur — Anak katak berkembang di dalam telur yang diselaputi bahan seperti jeli.
2. Berudu — Berudu berenang menggunakan ekor dan pada awalnya belum mempunyai kaki.
3. Katak muda — Kaki sudah tumbuh dan ekor semakin pendek.
4. Katak dewasa — Katak mempunyai empat kaki dan tiada ekor panjang seperti berudu.

Gambar contoh. Rupa, warna dan tempoh perkembangan berbeza mengikut spesies katak.

Aktiviti Selepas Membaca

Misi: Lukis Kitar Hidup Katak

Sediakan sehelai kertas dan pensel warna. Lukis empat gambar mengikut urutan.

Tandakan setelah lukisan disiapkan. Tanda ini hanya untuk latihan pada halaman ini dan tidak disimpan atau dihantar.

1. Telur katak

2. Berudu berekor

3. Katak muda dengan kaki

4. Katak dewasa

Lukis anak panah antara setiap gambar. Kemudian lengkapkan ayat:

Berudu berubah menjadi katak melalui proses __________.

Semak Jawapan Aktiviti

Berudu berubah menjadi katak melalui proses metamorfosis.

Peringatan keselamatan: Gunakan gambar atau pemerhatian dari tempat selamat. Jangan masuk ke kolam, menangkap berudu atau memindahkan telur katak. Memindahkan telur atau berudu antara kolam boleh menyebarkan penyakit.