Apakah Itu Mikroplastik?

Pernahkah kamu melihat botol plastik, pembungkus makanan atau beg plastik yang dibuang merata-rata?

Sampah plastik yang besar mudah dilihat dan dikutip. Namun, tahukah kamu bahawa plastik juga boleh menjadi sangat kecil sehingga sukar dilihat dengan mata kasar?

Cebisan plastik yang sangat kecil ini dikenali sebagai mikroplastik.

Walaupun saiznya kecil, mikroplastik boleh tersebar jauh dan mencemarkan alam sekitar.

Bagaimanakah mikroplastik terbentuk? Dari manakah datangnya cebisan plastik yang begitu kecil?

Mari kita ketahui bersama-sama.

Apakah Maksud Mikroplastik?

Mikroplastik ialah zarah atau serpihan plastik yang berukuran kurang daripada lima milimeter.

Lima milimeter ialah setengah sentimeter. Bayangkan saiz pemadam kecil di hujung pensel. Mikroplastik lebih kecil daripada ukuran tersebut.

Ada mikroplastik yang masih boleh dilihat dengan mata kasar. Namun, ada juga yang terlalu halus sehingga memerlukan mikroskop untuk melihatnya dengan jelas.

Mikroplastik mempunyai pelbagai bentuk. Ada yang kelihatan seperti cebisan kecil, butiran halus atau gentian yang menyerupai benang.

Warnanya juga berbeza-beza. Ada yang berwarna biru, merah, putih atau hampir tidak berwarna.

Dari Manakah Datangnya Mikroplastik?

Mikroplastik boleh terbentuk melalui beberapa cara.

Salah satu puncanya ialah sampah plastik yang terdedah kepada cahaya matahari, ombak dan geseran dalam tempoh yang lama.

Contohnya, sebotol plastik yang dibuang ke dalam sungai mungkin dihanyutkan sehingga ke laut.

Lama-kelamaan, botol itu menjadi rapuh dan pecah kepada cebisan yang semakin kecil.

Cebisan tersebut boleh menjadi mikroplastik.

Namun, mikroplastik bukan hanya berasal daripada botol atau beg plastik.

Pakaian yang diperbuat daripada bahan sintetik seperti poliester juga boleh melepaskan gentian plastik halus ketika dicuci.

Geseran pada tayar kenderaan turut menghasilkan zarah kecil yang boleh memasuki persekitaran.

Selain itu, sesetengah produk pernah atau masih menggunakan butiran plastik kecil yang dikenali sebagai microbeads.

Ini bermakna mikroplastik boleh terhasil daripada pelbagai aktiviti harian manusia.

Ke Manakah Mikroplastik Pergi?

Bayangkan hujan turun dengan lebat.

Air hujan membawa sampah kecil dari tepi jalan menuju ke longkang. Dari situ, sebahagian zarah boleh bergerak ke sungai dan akhirnya sampai ke laut.

Mikroplastik juga boleh berada di dalam tanah dan tersebar melalui udara.

Para saintis telah menemukan mikroplastik di pelbagai tempat, termasuk pantai, sungai, lautan dan kawasan yang jauh daripada bandar.

Masalah ini menjadi lebih rumit kerana zarah mikroplastik sangat kecil.

Mengutip sebotol plastik di pantai mungkin mudah. Namun, mengutip beribu-ribu serpihan plastik yang bercampur dengan pasir tentu jauh lebih sukar.

Oleh sebab itu, mencegah pencemaran plastik adalah sangat penting.

Mengapakah Mikroplastik Berbahaya kepada Hidupan Laut?

Di dalam laut, terdapat pelbagai haiwan yang mencari makanan setiap hari.

Ikan kecil, kerang dan haiwan laut lain mungkin termakan zarah mikroplastik secara tidak sengaja.

Ada zarah plastik yang boleh disalah anggap sebagai makanan. Sesetengah hidupan laut pula menelan zarah tersebut ketika menapis air untuk mendapatkan makanan.

Apabila mikroplastik memasuki badan haiwan, ia berpotensi mengganggu proses pemakanan dan kesihatan haiwan berkenaan.

Para saintis masih menjalankan penyelidikan untuk memahami kesannya terhadap pelbagai jenis hidupan laut.

Bolehkah Mikroplastik Memasuki Badan Manusia?

Mikroplastik telah ditemukan dalam makanan, air dan udara.

Oleh itu, manusia juga boleh terdedah kepada mikroplastik melalui makanan yang dimakan, air yang diminum atau udara yang disedut.

Walau bagaimanapun, kesan pendedahan mikroplastik terhadap kesihatan manusia masih dikaji.

Para saintis sedang berusaha memahami jenis, saiz dan jumlah zarah yang mungkin mendatangkan risiko kesihatan.

Apakah yang Boleh Kita Lakukan?

Walaupun mikroplastik sangat kecil, tindakan kita boleh membantu mengurangkan pencemaran plastik.

Antara amalan yang boleh dilakukan termasuk membawa botol air yang boleh digunakan semula, mengurangkan penggunaan plastik sekali guna dan membuang sampah di tempat yang betul.

Kita juga boleh menggunakan semula barangan yang masih elok serta mengasingkan bahan untuk dikitar semula mengikut kemudahan yang tersedia.

Ketika berkelah di pantai atau sungai, pastikan tiada sampah ditinggalkan.

Setiap tindakan kecil mungkin kelihatan biasa. Namun, apabila dilakukan oleh ramai orang, usaha ini dapat membantu mengurangkan jumlah sampah plastik yang memasuki alam sekitar.

Plastik Kecil, Tanggungjawab Besar

Sekarang kamu sudah mengetahui bahawa mikroplastik ialah cebisan plastik yang sangat kecil.

Mikroplastik boleh berasal daripada sampah plastik yang hancur, gentian pakaian sintetik dan pelbagai sumber lain.

Walaupun sukar dilihat, zarah tersebut boleh tersebar melalui air, tanah dan udara.

Kita mungkin tidak mampu mengutip semua mikroplastik yang sudah berada di alam sekitar. Namun, kita boleh membantu mengurangkan puncanya.

Menjaga kebersihan alam sekitar bermula daripada tindakan kita sendiri.

Fakta Menarik

Kurang daripada 5 mm

Ukuran yang biasa digunakan untuk mengelaskan zarah plastik sebagai mikroplastik.

Pakaian juga boleh menjadi sumber

Gentian plastik halus boleh tertanggal daripada pakaian sintetik ketika dicuci.

Mikroplastik bukan hanya di laut

Zarah mikroplastik turut ditemukan dalam tanah, air tawar dan udara.

Aktiviti Pengayaan — Jejak Plastik Sehari

Perhatikan tiga barangan plastik yang digunakan di rumah atau sekolah.

Catat nama barangan tersebut dan fikirkan sama ada barangan itu boleh digunakan semula atau digantikan dengan pilihan yang lebih tahan lama.

Kemudian, hasilkan satu poster kecil bertajuk “Kurangkan Sampah Plastik, Sayangi Bumi”.

Aktiviti ini membantu kamu menghubungkan pengetahuan tentang mikroplastik dengan amalan kehidupan seharian.

Nilai Murni

• Bertanggungjawab — Membuang sampah di tempat yang sepatutnya.
• Cinta akan alam sekitar — Menjaga kebersihan sungai, pantai dan kawasan sekolah.
• Berjimat cermat — Menggunakan semula barangan yang masih boleh digunakan.